Η εξέλιξη της τηλεόρασης και το πέρασμα στο διαδίκτυο

της Κοντομάρη Ευθυμίας


                                  
Η τηλεόραση αποτελεί το πιο διαδεδομένο μέσο μαζικής ενημέρωσης. Πρόκειται για ένα σύστημα τηλεπικοινωνίας που βασίζεται στη λήψη κινούμενων εικόνων και στη χρήση ήχου. Ξεκίνησε με την προβολή ασπρόμαυρης και χαμηλής ανάλυσης εικόνας που με την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη της τεχνολογίας η ποιότητα της εικόνας βελτιώθηκε και το κοινό αυξήθηκε. Η τακτική σε εθνικό επίπεδο τηλεοπτικών εκπομπών ξεκίνησε το 1939. Από το 1945 έως το 1948, οι πωλήσεις των τηλεοράσεων αυξήθηκαν κατά 500%. Η πρώτη έγχρωμη τηλεόραση κυκλοφόρησε το 1954, και σήμερα υπάρχουν τηλεοράσεις σχεδόν σε όλα τα νοικοκυριά του αναπτυγμένου κόσμου. Τα έσοδα από τηλεοπτικές εκπομπές, από διαφημίσεις και από πωλήσεις τηλεοράσεων ξεπερνούν τα 180 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Ως εκ τούτου, η τηλεόραση, όντας ένα από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, έχοντας ως βάση της την επικοινωνία, αποτελεί έναν σημαντικό και με μεγάλη δύναμη θεσμό που είναι σε θέση να ερμηνεύσει με συγκεκριμένο τρόπο και από συγκεκριμένη οπτική γωνία τα γεγονότα και τον κόσμο και να συνθέσει μία δική της πραγματικότητα. Η πραγματικότητα αυτή εκλαμβάνεται συνήθως από τους τηλεθεατές ως η δική τους άποψη επί των γεγονότων και των όσων βλέπουν, υιοθετώντας την και στην ουσία επηρεαζόμενη από την κατά τα φαινόμενα δική τους άποψη, διαμορφώνουν αντίστοιχες αντιλήψεις για τις κοινωνικές σχέσεις, του κοινωνικούς θεσμούς, καθώς και τις κοινωνικές αξίες και τους κοινωνικούς κανόνες που συνθέτουν το περιβάλλον στο οποίο οι τηλεθεατές ζουν. 
 Οι ιστορικοί του μέλλοντος, όταν θα αναφέρονται στη σημερινή εποχή, θα την χαρακτηρίζουν ως την «εποχή της πληροφορίας». Αυτό διότι κατά την περίοδο αυτή έχει αυξηθεί σημαντικά όχι μόνον η ποσότητα αλλά και η πολυπλοκότητα των επεξεργασμένων πληροφοριών  από μεμονωμένα άτομα και από επιχειρήσεις και οργανισμούς, αλλά και η ταχύτητα επεξεργασίας τους. Ο τρόπος με τον οποίο αποκτώνται και χρησιμοποιούνται οι πληροφορίες έχει επηρεάσει σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό ολόκληρη την κοινωνία.
 Κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει εμφανισθεί μια τέτοια έξαρση στην παραγωγή και χρήση των πληροφοριών, ώστε είναι γενικά αποδεκτό, πως η κοινωνία έχει εισέλθει πλέον σε μια εποχή, στην οποία όλο και περισσότεροι άνθρωποι απασχολούνται στον τομέα της πληροφορίας. Επιπλέον, όλη αυτή η διάχυση της πληροφορίας δε γίνεται τόσο μέσω της τηλεόρασης αλλά μέσω του διαδικτύου. Το Διαδίκτυο έχει γίνει ένα δημοφιλές μέσο στόχος για μια πληθώρα ακαδημαϊκών και εμπορικών ερευνητικών δραστηριοτήτων. Η ταχεία εξέλιξη του από μία ιδιότυπη τεχνολογική μοναδικότητα σε ένα πλήρες παγκόσμιο μέσο της ανθρώπινης επικοινωνίας και η αλληλεπίδραση έχει δημιουργήσει ένα νέο σύνορο εμπειρικών ευκαιριών για τους επιστήμονες της κοινωνικής επιστήμης.
 Μετά την εισαγωγή του Παγκόσμιου Ιστού το 1992, το Διαδίκτυο σχεδόν διπλασιάζεται σε μέγεθος κάθε χρόνο, ξεπερνώντας κατά πολύ τους ρυθμούς αύξησης όλων των προηγούμενων τεχνολογικών επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένου του κινητού τηλεφώνου, του βίντεο, της τηλεόρασης, του ραδιοφώνου, και της συμβατικής τηλεφωνίας.
 Από πρόσφατες έρευνες προέκυψε ότι η πλειοψηφία των χρηστών του Διαδικτύου θεωρούν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (84%) και τον Παγκόσμιο Ιστό (82%) τεχνολογίες ιδιαίτερα απαραίτητες για την καθημερινή τους ζωή.
Tα μέσα παρέχουν μια εικόνα της κοινωνικής πραγματικότητας την οποία τα άτομα υιοθετούν, ως επί το πλείστον, ως τη δική τους εκδοχή για τα διάφορα καθημερινά γεγονότα, τις κοινωνικές τους σχέσεις, καθώς και τις κοινωνικές αξίες και κανόνες που συνθέτουν το ευρύτερο περιβάλλον τους. Σε αυτό το πλαίσιο, «τα μέσα επικοινωνίας δημιουργούν το δικό τους πλαίσιο αξιολόγησης των γεγονότων καταφέρνοντας ταυτόχρονα να μεταδώσουν τον τρόπο αυτό αξιολόγησης στο κοινό τους. Έτσι κατασκευάζουν την συνείδηση του κοινού για το πώς πρέπει να κατανοούν τα γεγονότα».
 Η δραματική εξάπλωση και ανάπτυξη των ηλεκτρονικών κοινοτήτων έχει ευρείς επιπτώσεις στον τρόπο με τον οποίο πολλοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται  τις επιδράσεις της τεχνολογίας στον πολιτισμό. Συχνά, πολλοί άνθρωποι θεωρούν πως η τηλεόραση και οι υπολογιστές οδηγούν σε μια κοινωνία που συμμετέχουν όλο και περισσότερο τα μηχανήματα και όλο και λιγότερο η ουσιαστική ενασχόληση με την κοινότητα. Ωστόσο, αυτές οι ομάδες δείχνουν ότι για ένα συνεχώς αυξανόμενο αριθμό ατόμων, η ανάγκη για ύπαρξη μιας κοινότητας έχει μετατραπεί σε εργασία σε ένα γραφείο με έναν υπολογιστή, ως σύντροφο μόνο, και λειτουργεί ως μια δικαιολογία για να περάσουν χρόνο κουβεντιάζοντας σε ζωντανές κοινότητες με μακρινούς γείτονες στον  κυβερνοχώρο.
Καταληκτκά, πρέπει να σημειωθεί πως υπάρχει τεράστια εξάρτηση ανάμεσα στη τεχνολογία, στην πληροφορία και το κοινωνικό σύνολο. Η τεχνολογία, έχει τη δυνατότητα να διαμορφώνει και να επηρεάζει την πληροφορία με αποτέλεσμα να επιδρά στην κοινωνία.











Ο ρόλος των ΜΜΕ στο ζήτημα της πολυτισμικότητας





Της Κοντομάρη Ευθυμίας
Οι σύγχρονες κοινωνίες είναι πολυπολιτισμικές και συγκεντρώνουν πληθυσμό, με διαφορετικά χαρακτηριστικά, διαφορετική κουλτούρα και εθνικότητα καθώς και με διαφορετική θρησκεία. Η χρήση του όρου πολυπολιτισμικότητα, γίνεται τα τελευταία χρόνια και ταυτίζεται αφενός με τη γεωγραφική συμβίωση κοινοτήτων σε αστικοποιημένες περιοχές και αφετέρου στη συνύπαρξη διαφορετικών εθνοτήτων σε μία χώρα Τα κύματα μετανάστευσης κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα καθώς και η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ, δημιούργησαν ένα νέο χάρτη με πολυπολιτισμικές κοινωνίες.
 Ο ρόλος των Μ.Μ.Ε στο ζήτημα της ταυτότητας είναι πολύ σημαντικός και δεν είναι μονόπλευρος. Για πολλά χρόνια, τα Μ.Μ.Ε. είχαν δημιουργηθεί από την κύρια εθνικότητα σε μία χώρα, με αποτέλεσμα να προασπίζουν τα δικά τους συμφέροντα και να ενημερώνουν το κοινό για τα δικά τους μόνο θέματα. Πλέον, έχουν δημιουργηθεί και αρκετές μορφές Μ.Μ.Ε. που εκπροσωπούνται από τις διάφορες μειονότητες και παρουσιάζουν θέματα και ειδήσεις που αφορούν σε αυτές. Επιπροσθέτως,  μπορούν να κατασκευάσουν ιδέες, να επηρεάσουν και να διαμορφώσουν την κοινή γνώμη και φυσικά να διαμορφώσουν την κοινή γνώμη υπέρ ή κατά κάποιας κοινότητας. Μέσα από τα διάφορα γεγονότα, τα Μ.Μ.Ε., έχουν τη δυνατότητα να διοχετεύσουν το ιδεολογικό τους πλαίσιο, στο κοινό και αυτό με τη σειρά του να διαμορφώσει μια προμελετημένη στάση και γνώμη απέναντι στην εκάστοτε κοινότητα.
Διάφοροι μελετητές έχουν αποδείξει ότι η δύναμη των Μ.Μ.Ε. είναι πολύ μεγάλη και μπορεί να ασκήσει τεράστια επιρροή στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης. Ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται τα γεγονότα, οδηγεί στο σχηματισμό εικόνων και αυτός με τη σειρά του, στη διαμόρφωση μιας καλά καθοδηγούμενης κοινής γνώμης. Ακόμη, διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο και στο ζήτημα της ταυτότητας. 
Γενικά, τα Μ.Μ.Ε, μπορούν να προκαταβάλουν είτε αρνητικά είτε θετικά την κοινή γνώμη, απέναντι στις κοινότητες αυτές, μέσω της προώθησης της ιδεολογίας τους, μέσα από την παρουσίαση των καθημερινών γεγονότων.







Ο ρόλος του Δημοσιογράφου Επαγγελματία και ο ρόλος του Πολίτη δημοσιογράφου


Της Κοντομάρη Ευθυμίας

O ρόλος του δημοσιογράφου επικεντρώνεται στην ενημέρωση του κοινού για τα τρέχοντα γεγονότα. Είναι αναγκαίο ο δημοσιογράφος να διακατέχεται από κριτική σκέψη, πνευματική καλλιέργεια, αμεροληψία, αντικειμενικότητα, ετοιμότητα και ανεξαρτησία. Με τη βοήθεια όλων αυτών των χαρισμάτων ο δημοσιογράφος καλείται να παρουσιάζει τα γεγονότα, να αποκαλύπτει την αλήθεια χωρίς να μεταφέρει στο κοινό τις προσωπικές του απόψεις. Ο ρόλος του δημοσιογράφου είναι πολύ σημαντικός στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και για αυτό το λόγο, οφείλει να παρουσιάζει τα γεγονότα αντικειμενικά, ώστε το κοινό να αναγνωρίζει την αλήθεια και να μπορεί να διαμορφώσει μία ανεξάρτητη άποψη. Ο δημοσιογράφος, που σέβεται αφενός το επάγγελμά του και αφετέρου το κοινό που υπηρετεί, οφείλει να παρουσιάζει τα γεγονότα με μεγάλη αντικειμενικότητα, για να μην καθοδηγεί τη γνώμη του κοινού.
 Μπορεί, τα συμβατικά ΜΜΕ, να έχουν ως στόχο την ελεύθερη ενημέρωση, αλλά υπάρχουν κάποιοι σοβαροί περιορισμοί που δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία αυτή, όπως είναι το κόστος και οι οργανωτικές δυσκολίες. Σε αντίθεση με αυτές τις μορφές ΜΜΕ, τα blogs, οι σελίδες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι ηλεκτρονικές εφημερίδες και διάφοροι άλλοι ιστότοποι,  δίνουν τη δυνατότητα στον πολίτη να έχει ελεύθερη πρόσβαση στην ενημέρωση και να διαδραματίζει το ρόλο του δημοσιογράφου. Η δημοσιογραφία του πολίτη ορίζεται ως η διαδικασία κατά την οποία ο πολίτης συμβάλει ενεργά στη συλλογή, ανάλυση και διάχυση της πληροφορίας. Επίσης προάγει την ελευθερία του λόγου και την πληροφόρηση, αρχές που αποτελούν τις βάσεις του δημοκρατικού πολιτεύματος.
 Υπάρχουν αρκετές διαφορές μεταξύ των κλασικών ΜΜΕ και της σύγχρονης δημοσιογραφίας που πραγματοποιείται μέσω των κοινωνικών δικτύων, όπως είναι τα blogs και οι σελίδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η βασικότερη διαφορά μεταξύ των κλασικών μορφών δημοσιογραφίας και της δημοσιογραφίας των πολιτών, συνιστά το γεγονός ότι τα κλασικά ΜΜΕ προωθούν την μονόπλευρη ενημέρωση, από τα ΜΜΕ προς το κοινό ενώ με τη δημοσιογραφία των πολιτών η σχέση αυτή γίνεται αμφίδρομη και καθιστά δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ παραγωγού και καταναλωτή ειδήσεων και πληροφοριών.  Ακόμη μία, ιδιαίτερα σοβαρή διαφορά έγκειται στο γεγονός, ότι τα συμβατικά ΜΜΕ, δε δίνουν εύκολα το βήμα στον πολίτη να εκφράσει τη γνώμη του ενώ η δημοσιογραφία του πολίτη επιτρέπει στο κοινό να μιλήσει και να ακουστεί. Η δημοσιογραφία του πολίτη μπορεί να λάβει χώρα στο διαδίκτυο, με ποικίλους τρόπους, όπως είναι η συμμετοχή των πολιτών με τη δημιουργία ανεξάρτητων ιστοσελίδων ειδησεογραφίας και πληροφοριών, με τα συμμετοχικά ειδησεογραφικά πρακτορεία, με  προσωπικές εκπομπές και συνεργατικά portals.